Ngày 28/9/2026
Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 đang bước vào giai đoạn quan trọng, quyền bỏ phiếu qua thư (mail-in voting) một lần nữa trở thành tâm điểm của cuộc tranh chấp pháp lý tại Hoa Kỳ.
Trong buổi họp báo online ngày 22/9/2026 do American Community Media (ACoM) tổ chức, một liên minh đa chủng tộc gồm các nhà vận động và chuyên gia về quyền bầu cử đã thảo luận về cách họ giành chiến thắng và ý nghĩa của sự kiện này đối với tương lai.
Buổi họp báo có sự tham dự của Niyati Shah, Giám đốc cao cấp về tố tụng của Asian Americans Advancing Justice – AAJC; John Cusick, luật sư phụ tá của Legal Defense Fund; Justin Lam, luật sư phụ trách vấn đề dân chủ của Brennan Center for Justice; và Ethan Herenstein, luật sư thuộc Voting Rights Project của ACLU. Họ đã trình bày về một cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều tháng, dẫn đến quyết định quan trọng của Tối cao Pháp viện ngày 14/9.
Quyết định ngày 14/9 của Tối cao Pháp viện
Tranh chấp bắt nguồn từ một sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump liên quan đến việc quản lý phiếu bầu qua thư.
Chính quyền liên bang muốn đưa vào một số yêu cầu mới đối với hệ thống gửi và nhận phiếu bầu qua USPS, trong đó có việc sử dụng mẫu phong bì và mã vạch thống nhất, đồng thời thiết lập một hệ thống để kiểm tra danh sách cử tri trước khi USPS chuyển phiếu bầu qua thư.
Tài liệu của Tối cao Pháp viện cho thấy sắc lệnh này hướng tới việc thay đổi đáng kể cách các bang đang quản lý hệ thống bỏ phiếu qua thư, từ một quy trình chủ yếu do các tiểu bang điều hành – theo ấn định của Tối cap Pháp viện (TCPV) – sang một hệ thống trong đó chính quyền liên bang và USPS có vai trò lớn hơn trong việc xác định phiếu nào có thể được gửi đi.
Nhiều tiểu bang và các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử đã phản đối những thay đổi này tại tòa án liên bang. Một tòa án cấp dưới đã ban hành lệnh sơ bộ ngăn chặn một số phần quan trọng của quy định mới do tổng thống ban hành.
Chính quyền Trump sau đó yêu cầu Tối cao Pháp viện đình chỉ lệnh của tòa cấp dưới để có thể áp dụng các quy định mới trước cuộc bầu cử giữa kỳ.
Ngày 14/9, Tối cao Pháp viện từ chối yêu cầu này. Theo Associated Press, quyết định của TCPV cho phép các tiểu bang tiếp tục gửi phiếu bầu qua thư theo những quy trình hiện hành trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay.
Điều quan trọng cần hiểu là quyết định này không phải là phán quyết cuối cùng về tính hợp pháp của toàn bộ chính sách Trump. Đây là quyết định trong giai đoạn khẩn cấp của vụ kiện, liên quan đến việc có nên cho phép các quy định mới được áp dụng trong khi vụ kiện tiếp tục được xét xử hay không.
Theo AP, hai thẩm phán Samuel Alito và Clarence Thomas đã công khai bất đồng với
quyết định này của đa số. Thẩm phán Brett Kavanaugh đồng ý rằng các hạn chế không
nên có hiệu lực trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026, nhưng để ngỏ khả năng có quan
điểm khác nếu vấn đề quay trở lại trước Tối cao Pháp viện trong tương lai.
Vì sao thời điểm của vụ kiện đặc biệt quan trọng?
Một trong những vấn đề lớn nhất mà các luật sư đưa ra là thời điểm.
Cuộc bầu cử giữa kỳ đã bắt đầu ở một số nơi khi tranh chấp vẫn đang diễn ra. Một số
tiển bang đã bắt đầu gửi phiếu bầu qua thư cho cử tri.
Theo AP, Alabama, North Carolina và Wisconsin đã bắt đầu gửi phiếu cho cử tri trong
thời gian hệ thống mới vẫn chưa được hoàn chỉnh. Các quan chức bầu cử cảnh báo
rằng việc thay đổi một hệ thống lâu năm chỉ vài tuần trước ngày bầu cử có thể gây ra
những khó khăn đáng kể.
Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với những tiểu bang có tỷ lệ bỏ phiếu qua thư cao
hoặc những nơi mà cử tri phụ thuộc nhiều vào hình thức này.
Theo ACoM, những nhóm có thể chịu ảnh hưởng đáng kể nếu quy trình bị thay đổi đột
ngột bao gồm người khuyết tật, cư dân vùng nông thôn, quân nhân và công dân Mỹ ở
nước ngoài, sinh viên và cử tri người Mỹ gốc Á.
Người Mỹ gốc Á và bỏ phiếu qua thư
Đây là một điểm đặc biệt được nhấn mạnh trong buổi briefing của ACoM.
Theo ACoM, người Mỹ gốc Á là cộng đồng có tỷ lệ sử dụng hình thức bỏ phiếu qua thư cao nhất trong số các cộng đồng được đề cập trong buổi briefing. Vì vậy, những thay đổi trong quy trình mail-in voting có thể có tác động đáng kể đến cộng đồng AAPI.
Niyati Shah của Asian Americans Advancing Justice – AAJC là một trong những luật sư tham gia cuộc chiến pháp lý.
Sự tham gia của AAJC cũng phản ánh một đặc điểm quan trọng của vụ kiện: đây không phải là cuộc tranh chấp chỉ do một tổ chức tiến hành. Theo ACoM, nhiều tổ chức bảo
vệ quyền bầu cử và dân quyền thuộc các cộng đồng khác nhau đã phối hợp trong vụ kiện.
Một liên minh nhiều sắc tộc
Một trong những chủ đề chính của buổi briefing là chiến lược phối hợp giữa các tổ
chức. Các diễn giả mô tả đây là một liên minh đa sắc tộc gồm những tổ chức đại diện
hoặc làm việc với nhiều cộng đồng khác nhau.
Ngoài Asian Americans Advancing Justice, các tổ chức tham gia hoặc hỗ trợ cuộc chiến pháp lý còn có Legal Defense Fund, Brennan Center for Justice và ACLU. Đại diện của cả bốn tổ chức đều tham gia buổi briefing của ACoM ngày 22/9.
Theo cách nhìn của các luật sư tham gia buổi họp, sự phối hợp này cho phép họ đưa ra trước tòa những ảnh hưởng khác nhau mà một thay đổi trong hệ thống bỏ phiếu qua thư có thể gây ra đối với cử tri.
Đối với một cử tri ở vùng nông thôn, vấn đề có thể là khoảng cách đến địa điểm bỏ phiếu.
Đối với người khuyết tật, bỏ phiếu qua thư có thể giúp họ tránh những trở ngại về khả năng di chuyển.
Đối với quân nhân hoặc công dân Mỹ sống ở nước ngoài, việc nhận và gửi phiếu đúng thời hạn có thể phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống bưu điện.
Đối với sinh viên, địa chỉ cư trú và nơi học tập có thể khiến việc bỏ phiếu trực tiếp trở nên khó khăn.
Và đối với nhiều cử tri AAPI, bỏ phiếu qua thư là một phương thức đã trở nên quen thuộc.
Chính phủ liên bang đưa ra lập luận gì?
Chính quyền Trump lập luận rằng chính phủ liên bang có quyền điều chỉnh hoạt động
của USPS và vì vậy có thể đặt ra những yêu cầu liên quan đến việc USPS xử lý và
chuyển phiếu bầu qua thư. Tuy nhiên, phía phản đối cho rằng việc sử dụng quyền quản
lý bưu điện để thay đổi cách các tiểu bang tiến hành bầu cử đặt ra những vấn đề pháp
lý và thực tế nghiêm trọng, vi phạm hiến pháp vì quyền thực hiện bầu cử nằm trong tay
các tiểu bang.
Các tiểu bang và các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử cho rằng việc thay đổi hệ thống vào
sát ngày bầu cử sẽ gây xáo trộn.
Do đó, vụ kiện không chỉ xoay quanh câu hỏi "bỏ phiếu qua thư có an toàn hay không",
mà còn liên quan đến câu hỏi ai có quyền quyết định cách thức các tiểu bang tổ chức
và quản lý việc bỏ phiếu qua thư.
Vấn đề gian lận phiếu bầu
Chính quyền Trump từ lâu đã đưa ra những quan ngại về gian lận trong bỏ phiếu qua
thư và coi việc kiểm soát chặt chẽ hơn là một phần của chương trình bảo đảm tính toàn
vẹn của bầu cử.
Tuy nhiên, AP dẫn một báo cáo của Brookings Institution công bố tháng 11/2025 cho
biết gian lận liên quan đến phiếu bầu qua thư được ước tính ở mức rất thấp. Các
nghiên cứu về bầu cử tại Hoa Kỳ cho thấy gian lận liên quan đến phiếu bầu qua thư là
hiện tượng cực kỳ hiếm. Nghiên cứu của Viện Brookings xem xét các kỳ tổng tuyển cử
năm 2016, 2018, 2020 và 2022 trên toàn quốc, ước tính có trung bình khoảng 4 trường
hợp gian lận trên 10 triệu phiếu bỏ qua thư, và có khoảng 6 đến 46 trường hợp trong
mỗi kỳ tổng tuyển cử toàn quốc.
Dữ liệu dài hạn của Oregon, một trong những tiểu bang sử dụng bỏ phiếu qua thư phổ
biến nhất nước Mỹ, cũng cho thấy tỷ lệ rất thấp. Theo Bộ trưởng Nội vụ của Oregon,
trong khoảng 61 triệu phiếu được bầu từ năm 2000 đến 2019, chỉ có 38 trường hợp
dẫn đến kết án về gian lận bầu cử.
Hệ thống bỏ phiếu qua thư tại Mỹ không hề có gian lận phổ biến như cáo buộc của ông
Trump. Trên thực tế, các tiểu bang áp dụng nhiều lớp kiểm soát như xác minh chữ ký,
đối chiếu thông tin cử tri, mã vạch theo dõi phiếu, kiểm tra trùng lặp, chuỗi bảo quản và
kiểm toán sau bầu cử. Việc tạo ra thêm các thủ tục có thể khiến cử tri hợp lệ gặp khó
khăn trong việc bỏ phiếu, đi ngược với tinh thần bảo đảm quyền bỏ phiếu của mọi công
dân Hoa Kỳ theo hiến định.
Điều gì xảy ra tiếp theo?
Quyết định ngày 14/9 của TCPV không chấm dứt cuộc tranh luận pháp lý, mà chỉ là các
tiểu bang có thể tiếp tục sử dụng hệ thống mail-in voting hiện hành cho cuộc bầu cử
giữa nhiệm kỳ năm 2026 trong khi vụ kiện tiếp tục được giải quyết.
Các câu hỏi về quyền hạn của chính phủ liên bang, quyền của các tiểu bang trong việc
quản lý bầu cử và những tiêu chuẩn nào có thể được áp dụng đối với phiếu bầu qua
thư vẫn có khả năng tiếp tục xuất hiện trong những vụ kiện tương lai.
Bài học đối với cử tri
Từ góc độ cử tri, điều đáng chú ý nhất trong thời điểm hiện nay là quyết định của Tối
cao Pháp viện không hủy bỏ hệ thống bỏ phiếu qua thư hiện hành cho cuộc bầu cử
giữa kỳ năm 2026.
Với những người lựa chọn bỏ phiếu qua thư, điều quan trọng vẫn là kiểm tra hướng
dẫn của cơ quan bầu cử tại địa phương, đặc biệt về thời hạn yêu cầu, gửi lại và xác
nhận phiếu.
Đối với cộng đồng người Mỹ gốc Á – AAPI, trong đó có người Mỹ gốc Việt, vấn đề càng
đáng quan tâm bởi tỷ lệ sử dụng mail-in voting cao và bởi những rào cản về ngôn ngữ,
địa chỉ cư trú, khả năng tiếp cận thông tin và khoảng cách địa lý có thể ảnh hưởng đến
việc bỏ phiếu của cử tri.
Đối với hàng triệu cử tri Mỹ, đây có thể chỉ là một quyết định pháp lý khó hiểu của Tối
cao Pháp viện. Nhưng đối với những người phụ thuộc vào lá phiếu gửi qua đường bưu
điện – đặc biệt là người khuyết tật, cư dân vùng nông thôn, quân nhân và công dân Mỹ
ở nước ngoài, sinh viên và cử tri người Mỹ gốc Á – quyết định này có ý nghĩa rất thực
tế.
Một thay đổi vào phút chót có thể gây xáo trộn lớn
Vấn đề bắt đầu từ một chỉ thị của Tổng thống Trump hồi tháng 3/2026, sau đó dẫn đến
quy định mới của USPS về thư chứa phiếu bầu liên bang.
Quy định mới yêu cầu thư chứa phiếu bầu phải sử dụng phong bì có những đặc điểm
mới, bao gồm biểu tượng election mail, khả năng được máy móc của USPS quét và
một mã vạch đặc biệt. Các tiểu bang cũng phải cung cấp một số thông tin về cử tri cho
USPS thông qua một cổng thông tin điện tử.
Nhưng các tiểu bang và các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử phản đối, cho rằng việc đưa
một hệ thống hoàn toàn mới vào vận hành chỉ vài tuần trước cuộc bầu cử có thể gây ra
những rắc rối nghiêm trọng.
Ngày 14/9, Tối cao Pháp viện từ chối yêu cầu của chính quyền Trump xin đình chỉ lệnh
cấm của tòa cấp dưới, do đó luật bỏ phiếu bằng thư cũ vẫn được duy trì.
Người Mỹ gốc Á là cộng đồng có tỷ lệ sử dụng hình thức bỏ phiếu qua thư cao nhất
trong số các nhóm được đề cập trong buổi họp báo. Vì vậy, bất kỳ thay đổi lớn nào
trong hệ thống mail-in voting đều có khả năng tác động đáng kể đến cộng đồng này.
Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt.
Tại nhiều nơi, cử tri gốc Việt thuộc các thế hệ khác nhau có thể lựa chọn bỏ phiếu qua
thư vì nhiều lý do: tuổi tác, công việc, khoảng cách đến địa điểm bỏ phiếu, trách nhiệm
gia đình hoặc đơn giản vì sự thuận tiện.
Đối với một số người cao niên, việc nhận phiếu tại nhà và gửi lại qua bưu điện có thể
dễ dàng hơn việc phải di chuyển đến một địa điểm bỏ phiếu.
Đối với những người không sử dụng tiếng Anh thường xuyên, việc thay đổi quy trình
vào phút chót cũng có thể tạo thêm một lớp khó khăn, đặc biệt nếu họ phải hiểu những
hướng dẫn mới về phong bì, mã vạch hoặc thời hạn gửi phiếu.
Chính vì vậy, tác động của một thay đổi kỹ thuật trong hệ thống USPS không nhất thiết
chỉ nằm ở kỹ thuật. Nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng một cử tri hoàn tất và
gửi lại lá phiếu đúng quy định.
Không chỉ người Mỹ gốc Á
Các luật sư tham gia briefing nhấn mạnh rằng cuộc chiến pháp lý này liên quan đến
nhiều nhóm cử tri.
ACoM cho biết quy định bị ngăn chặn có thể ảnh hưởng đến người khuyết tật, cư dân
vùng nông thôn, quân nhân và công dân Mỹ ở nước ngoài, sinh viên và cử tri người Mỹ
gốc Á.
Với quân nhân và công dân Mỹ ở nước ngoài, việc gửi và nhận phiếu đúng thời hạn có
thể đặc biệt quan trọng.
Với cư dân vùng nông thôn, khoảng cách địa lý có thể khiến bỏ phiếu trực tiếp khó
khăn hơn.
Với người khuyết tật, bỏ phiếu tại nhà có thể giảm những trở ngại về di chuyển.
Với sinh viên, địa chỉ cư trú và nơi học tập có thể khiến việc lựa chọn phương thức bỏ
phiếu trở nên phức tạp hơn.
Vì vậy, các tổ chức tham gia vụ kiện lập luận rằng việc thay đổi hệ thống mail-in voting
ngay trước cuộc bầu cử cần được cân nhắc rất thận trọng.
Tuy nhiên, cử tri vẫn cần theo dõi hướng dẫn chính thức của cơ quan bầu cử tại tiểu
bang và quận hạt nơi mình cư trú.
Đặc biệt, cử tri không nên dựa vào những thông tin truyền miệng hoặc các bài đăng
trên mạng xã hội về thời hạn gửi phiếu. Những quy định cụ thể về yêu cầu phiếu, cách
hoàn tất, ký tên, gửi lại và thời hạn nhận phiếu có thể khác nhau tùy từng tiểu bang.
Đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt, đây cũng là lúc các tổ chức cộng đồng và cơ
quan truyền thông Việt ngữ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển tải thông
tin bầu cử chính xác, dễ hiểu và bằng ngôn ngữ mà cử tri sử dụng.
4 điều cử tri người Mỹ gốc Việt cần biết về Mail-in Ballot năm 2026
Những điểm cần lưu ý trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11/2026
1. Quy trình bỏ phiếu qua thư hiện hành vẫn được áp dụng
Quy định mới của USPS đang bị ngăn không cho áp dụng trong thời điểm này.
2. Đừng chờ đến phút cuối mới gửi phiếu
Nếu chọn bỏ phiếu qua thư, cử tri nên hoàn tất và gửi phiếu càng sớm càng tốt. Thời hạn cụ thể về việc gửi và nhận phiếu khác nhau tùy từng tiểu bang, vì vậy cử tri cần kiểm tra thông tin chính thức của nơi mình đăng ký cử tri.
3. Kiểm tra kỹ chữ ký và những thông tin bắt buộc
Một trong những nguyên nhân khiến phiếu gửi qua thư có thể gặp vấn đề là cử tri
không hoàn tất đúng các yêu cầu trên phong bì hoặc phiếu bầu. Hãy đọc kỹ hướng
dẫn, ký tên đúng nơi quy định và kiểm tra lại trước khi gửi.
4. Hãy kiểm tra nguồn thông tin chính thức – và giúp người thân cùng kiểm tra
Cử tri không nên chỉ dựa vào thông tin truyền qua Facebook, YouTube, email hoặc lời
truyền miệng về thời hạn và thủ tục bỏ phiếu. Những thông tin sai, tin giả hoặc đã cũ có
thể khiến một lá phiếu hợp lệ gặp vấn đề. Đặc biệt, các gia đình Việt Nam có thể giúp
cha mẹ hoặc người lớn tuổi kiểm tra thông tin từ cơ quan bầu cử chính thức của tiểu
bang hoặc quận hạt.
Việc sử dụng nguồn thông tin Việt ngữ, chính xác và cập nhật có thể đặc biệt hữu ích
đối với những cử tri không thường xuyên sử dụng tiếng Anh.
Trong cuộc bầu cử năm 2026, điều quan trọng không phải chỉ là biết “có thể bỏ phiếu qua thư”, mà còn phải biết cách yêu cầu, hoàn tất, ký tên, gửi và kiểm tra tình trạng của lá phiếu theo đúng quy định của nơi mình cư trú.
Thông tin bầu cử chính thức luôn là nguồn cần được ưu tiên khi có sự khác biệt giữa các nguồn thông tin.
