(Radio TNT lược dịch bài viết của Selen Ozturk ngày 13/10/2026, tổng hợp với buổi
họp báo ngày 8/10/2026)
Bộ trưởng Hành chính Tiểu bang California, Tiến sĩ Shirley N. Weber, đã kêu gọi cử tri bỏ phiếu sớm trong cuộc tổng tuyển cử ngày 3 tháng 11. Bà khẳng định rằng hệ thống bỏ phiếu qua thư của tiểu bang vẫn được giữ nguyên bất chấp các thách thức từ cấp liên bang, đồng thời bác bỏ những cáo buộc về tình trạng gian lận bầu cử trên diện rộng.
Với việc phiếu bầu đã được gửi qua đường bưu điện đến mọi cử tri đã đăng ký, người dân California có nhiều cách để bỏ phiếu: trực tiếp tại điểm bỏ phiếu, sử dụng các thùng phiếu chính thức hoặc gửi qua đường bưu điện.
Các quy định bỏ phiếu được duy trì
Các hệ thống bỏ phiếu qua thư hiện hành trên toàn quốc đã được bảo đảm duy trì trong kỳ bầu cử tháng 11 này nhờ lệnh của Tòa án Tối cao ban hành ngày 14 tháng 9. Lệnh này đã ngăn chặn một quy định mới của Bưu điện Hoa Kỳ (USPS) tạo khó khăn cho phiếu bầu qua thư. Lệnh của Tòa án Tối cao có hiệu lực cho đến hết kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Quy định này — do USPS ban hành vào tháng 8 năm ngoái nhằm thực thi một phần sắc lệnh hành pháp tháng 3 của Tổng thống Donald Trump mượn danh "tính toàn vẹn của cuộc bầu cử" — yêu cầu mọi tiểu bang và chính quyền địa phương phải sử dụng phong bì đựng phiếu bầu được USPS chấp nhận; đưa tên, địa chỉ và mã vạch của từng cử tri bỏ phiếu qua thư lên một cổng thông tin liên bang mới; và đối chiếu chính xác dữ liệu đó với thông tin trên mỗi phong bì. Những lá phiếu không vượt qua được bất kỳ bước kiểm tra nào trong số này sẽ không được chuyển đi. "Quy định đó đã bị tòa án bác bỏ vì cho rằng thời điểm đưa ra đã quá muộn," Tiến sĩ Weber phát biểu tại một buổi họp báo của tổ chức American Community Media vào ngày 8 tháng 10.
“Nếu áp dụng thì tình hình sẽ rất hỗn loạn," bà Weber nhấn mạnh. Vào tháng 1 năm ngoái, bà cũng đã giành thắng lợi cho California trong vụ kiện *Hoa Kỳ kiện Weber* (United States of America v. Weber), trong đó Bộ Tư pháp Hoa Kỳ kiện tiểu bang này nhằm yêu cầu quyền truy cập toàn bộ cơ sở dữ liệu đăng ký cử tri, bao gồm số An sinh Xã hội và số bằng lái xe của cử tri California, thông tin đảng phái, địa chỉ nhà và lịch sử bỏ phiếu.
“Chúng tôi đã từ chối, đưa vụ việc ra tòa và giành chiến thắng," bà Weber cho biết. Mặc dù ngày 19 tháng 10 là hạn chót đăng ký cử tri, nhưng công dân Hoa Kỳ trưởng thành tại California vẫn có thể đăng ký và bỏ phiếu tại văn phòng bầu cử của quận hoặc tại điểm bỏ phiếu cho đến tận Ngày Bầu cử; những lá phiếu tạm thời này sẽ được kiểm đếm sau khi được các quan chức bầu cử xác minh. Những thanh thiếu niên 16 và 17 tuổi đủ điều kiện tại California cũng có thể nộp đơn để được tự động đăng ký cử tri ngay khi đủ 18 tuổi.
“Hãy nói với họ rằng vẫn chưa quá muộn,” bà Weber nói về những cư dân California chưa đăng ký nhưng tin rằng mình đã bỏ lỡ thời hạn. "Họ vẫn có thể đăng ký ngay trong ngày bầu cử 3 tháng 11.”
Bà cũng khẳng định rằng công dân Mỹ trưởng thành vẫn đủ điều kiện bỏ phiếu sau khi đã chấp hành xong án tù vì tội nghiêm trọng (felony): "Bạn không cần phải chờ thống đốc phê chuẩn. Bạn không cần phải kháng cáo với bất kỳ ai. Một khi đã chấp hành xong án phạt, bạn đủ điều kiện bỏ phiếu tại California.”
“Những gì chúng tôi thực hiện hồi tháng 6 cũng chính là những gì chúng tôi đang làm hiện nay,” bà Weber nói thêm. “Các quy định đó vẫn có hiệu lực, vì vậy bạn không cần phải làm gì khác so với trước đây, ngoại trừ việc đi bỏ phiếu.”
Chống lại thông tin sai lệch và hành vi đe dọa
Trong quá trình kiểm phiếu sau cuộc bầu cử sơ bộ tháng 6 vừa qua, ông Trump đã cáo buộc vô căn cứ rằng việc tiếp tục kiểm phiếu tại California là hành vi "gian lận bầu cử.”
Các công tố viên liên bang tại Los Angeles sau đó thông báo họ đang tiến hành “nhiều cuộc điều tra về gian lận bầu cử," nhưng không nêu đích danh đối tượng hay hành vi sai phạm cụ thể nào, và cũng không nộp khiếu nại nào lên Văn phòng Biện lý Quận Los Angeles.
Các nghiên cứu sâu rộng cho thấy gian lận bầu cử là điều cực kỳ hiếm gặp.
Trong số hơn 25 triệu phiếu bầu tại sáu tiểu bang chiến trường bị ông Trump tranh cãi trong cuộc bầu cử năm 2020, một phân tích của hãng tin AP cho thấy có chưa đến 475 trường hợp bị nghi là gian lận hoặc chưa được xác minh, và không có dấu hiệu nào cho thấy một âm mưu gian lận có tổ chức nào. Nghiên cứu của Trung tâm Tư pháp Brennan (Brennan Center for Justice) chỉ ra rằng hầu hết các trường hợp gian lận được báo cáo đều xuất phát từ lỗi hành chính hoặc sai sót trong quá trình đối chiếu dữ liệu; tỷ lệ xảy ra sự cố tại các cuộc bầu cử được giám sát chặt chẽ về gian lận chỉ dao động từ 0,0003% đến 0,0025%.
“Tổng thống đang cung cấp thông tin sai lệch cho công chúng," bà Weber nói. “Trong sáu năm qua, kể từ khi có 'tuyên bố' từ ông Trump về việc xảy ra gian lận, vẫn chưa có dữ liệu hay bằng chứng nào cho thấy điều đó từng xảy ra ở bất kỳ đâu tại California hay Hoa Kỳ.”
Khi xuất hiện thông tin sai lệch—chẳng hạn như tin đồn cho rằng Ngày Bầu cử là ngày 4 tháng 11—văn phòng của bà sẽ đăng tải thông tin đính chính trên trang web. Những cử tri không tìm thấy câu trả lời trực tuyến có thể liên lạc với văn phòng của bà để được hỗ trợ.
Sự hiện diện của ICE tại các điểm bỏ phiếu
Để giải đáp những tin đồn về việc các đặc vụ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) có mặt tại các điểm bỏ phiếu, bà Weber khuyến nghị những cử tri lo ngại bị thẩm vấn hoặc đe dọa nên sử dụng các thùng phiếu chính thức thay vì đến phòng bỏ phiếu.
Bà cũng cho biết thêm rằng các quan chức bầu cử từng nghe những tin đồn tương tự trong cuộc bầu cử sơ bộ vừa qua, nhưng thực tế không ghi nhận sự hiện diện nào như vậy.
Bà Weber cho biết: “Một khi phiếu bầu đã được bỏ vào thùng phiếu, chúng sẽ được bảo đảm an toàn vì các thùng phiếu này được khóa lại. Bạn không thể lấy phiếu ra lại, và đây là cách giúp bạn bỏ phiếu một cách an tâm. Bạn khó có thể bắt gặp nhân viên ICE tại những địa điểm thùng phiếu – nơi bạn chỉ ghé qua nhanh chóng rồi rời đi. Đó là những hệ thống bỏ phiếu an toàn nhất mà chúng tôi có.”
Năm nay, tiểu bang đã thắt chặt các quy định hạn chế hoạt động của ICE gần các điểm bỏ phiếu: Dự luật SB 73, được ký ban hành vào tháng 5, cấm quân nhân hiện diện tại các điểm bỏ phiếu, cấm nhân viên thực thi pháp luật can thiệp vào quá trình bầu cử trừ những trường hợp khẩn cấp, và quy định việc tịch thu phiếu bầu là một trọng tội. Dự luật SB 884, được ký vào tháng 9, cấm thực hiện bắt giữ trong phạm vi 200 feet (khoảng 60 mét) quanh điểm bỏ phiếu vào Ngày Bầu cử, trừ trường hợp có hành vi gây rối tại điểm bỏ phiếu hoặc phạm tội xâm phạm con người hay tài sản. Đồng thời, hành vi đe dọa cử tri vẫn bị coi là trọng tội theo Bộ luật Bầu cử California. Ngoài ra, bộ luật này cũng cấm các sĩ quan và nhân viên an ninh mang vũ khí hoặc mặc đồng phục túc trực trong phạm vi 100 feet (khoảng 30 mét) quanh điểm bỏ phiếu nếu không có sự cho phép bằng văn bản từ các quan chức bầu cử địa phương, trừ khi họ đang xử lý một sự việc cụ thể hoặc đang đi bỏ phiếu.
Hành vi đe dọa cử tri
Tiến sĩ Weber nói: “Đe dọa là một hành vi vi phạm pháp luật. Đó là một tội danh. Nếu chúng ta để xảy ra tình trạng nhân viên tại điểm bỏ phiếu bị đe dọa, thì hệ thống bầu cử của chúng ta coi như đã sụp đổ.”
Bà cho biết thêm rằng các quan chức phụ trách bầu cử cấp quận đã được đào tạo về cách phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật và xử lý các sự cố. Bà cũng kêu gọi những cử tri chứng kiến hành vi đe dọa hoặc cần hỗ trợ trong quá trình bỏ phiếu hãy
thông báo cho các quan chức bầu cử hoặc gọi đến đường dây nóng đa ngôn ngữ dành cho cử tri của văn phòng bà.
Tiến sĩ Weber nhận định: “Khi có những nỗ lực thực sự nhằm phá hoại Hiến pháp… cũng như khinh thường hệ thống tòa án và những vấn đề tương tự, đó là hành vi vi phạm nghiêm trọng trong bầu cử. Nếu cử tri chọn cách không sử dụng quyền lực của mình, thì người khác sẽ sử dụng quyền đó thay cho họ.”
Bà nói thêm: “Đừng để bất kỳ ai ngăn cản bạn bỏ phiếu. Nếu bạn lo ngại về việc đi bỏ phiếu, lo sợ bị tấn công hoặc bị chất vấn bởi người khác, thì đó lại càng là lý do chính đáng để bạn đi bỏ phiếu.” Thông tin chi tiết về địa điểm và cách thức bỏ phiếu trước ngày 3 tháng 11 có tại đây.
Hãy bỏ phiếu ngay, càng sớm càng tốt, trong kỳ bỏ phiếu cực kỳ quan trọng năm nay. Làm sao kiểm tra Tình trạng Cử tri của tôi
Trường hợp đã ghi danh bỏ phiếu
Các giới chức bầu cử cấp quận sẽ gửi phiếu bầu qua thư cho tất cả các cử tri đã đăng ký và đang hoạt động. Nếu bạn tin rằng mình đã đăng ký, bạn có thể xác minh thông tin đăng ký trực tuyến bằng công cụ “Tình trạng Cử tri của tôi” tại
My Voter Status – California Secretary of State Nếu bạn chưa đăng ký, bạn có thể đăng ký online tại Online Voter Registration
Yêu cầu về Giấy tờ tùy thân khi Đăng ký Cử tri
Bạn phải cung cấp:
Số Giấy phép Lái xe hoặc Thẻ căn cước (ID) do tiểu bang California cấp, hoặc
Bốn số cuối của Số An sinh Xã hội (SSN) (nếu bạn không có ID của California).
Nếu không có các loại giấy tờ trên, bạn vẫn có thể đăng ký. Bạn sẽ được cấp
một mã định danh duy nhất để xác thực việc đăng ký.
Tất cả các số liệu đều được xác minh một cách an toàn:
Số ID California được đối chiếu với hồ sơ của DMV (Sở Phương tiện Cơ giới).
Số SSN được đối chiếu với hồ sơ của Cơ quan Quản lý An sinh Xã hội.
Các mã định danh duy nhất được xác minh bởi các quan chức bầu cử.
Bỏ phiếu Lần đầu
Tôi có cần xuất trình giấy tờ tùy thân để bỏ phiếu tại California không?
Trong hầu hết các trường hợp là KHÔNG. Bạn có thể chỉ cần xuất trình giấy tờ tùy thân nếu TẤT CẢ các điều kiện sau đây đều đúng:
Bạn bỏ phiếu lần đầu trong một cuộc bầu cử cấp liên bang.
Bạn đăng ký qua thư hoặc online, và
Bạn không cung cấp số ID California hoặc số An sinh Xã hội SSN khi ghi danh.
Những loại Giấy tờ tùy thân nào được chấp nhận (nếu được yêu cầu)?
Bạn có thể xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh hoặc không có ảnh, bao gồm:
Giấy phép Lái xe hoặc Thẻ căn cước (ID) do tiểu bang California cấp.
Hộ chiếu Hoa Kỳ, tức passport
Thẻ sinh viên hoặc thẻ quân nhân
Hóa đơn tiện ích (điện, nước, v.v.)
Tài khoản ngân hàng
Phiếu lương hoặc check do chính phủ cấp
Thư từ chính thức từ cơ quan chính phủ.
Nhân viên tại điểm bỏ phiếu chỉ được quyền yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân nếu danh sách cử tri ghi rõ yêu cầu này (ví dụ: cử tri bỏ phiếu lần đầu đã đăng ký qua thư mà không cung cấp giấy tờ tùy thân).
Để biết thêm thông tin gọi đến đường dây nóng miễn phí dành cho cử tri của Văn phòng Bộ trưởng Tiểu bang (Secretary of State) theo số (800) 345-VOTE (8683), hoặc liên lạc với quan chức phụ trách bầu cử tại quận của bạn.
Bỏ phiếu qua Thư
Thay vì đến điểm bỏ phiếu vào Ngày Bầu cử, bạn có thể bỏ phiếu bằng cách sử dụng phiếu bầu qua thư được gửi cho bạn. Sau khi đã bỏ phiếu, hãy cho phiếu bầu vào phong bì được cung cấp và bảo đảm điền đầy đủ thông tin bắt buộc trên phong bì.
Bạn có thể gửi lại phiếu bầu đã hoàn tất bằng nhiều cách:
Qua thùng phiếu (drop box)
Bỏ phiếu bầu đã hoàn tất (đựng trong phong bì gửi lại) vào thùng phiếu chính thức, an toàn tại quận của bạn vào bất kỳ thời điểm nào từ ngày 5 tháng 10 cho đến khi kết thúc giờ bỏ phiếu vào ngày 3 tháng 11, tại các thùng phiếu chính thức và an toàn, có sẵn tại tất cả các quận trước Ngày Bầu cử, tại các trung tâm bỏ phiếu hoặc văn phòng bầu cử quận trước 8:00 tối ngày 3 tháng 11, nơi có máy bỏ phiếu hỗ trợ người khuyết tật và hỗ trợ về ngôn ngữ.
Hoặc gửi qua đường bưu điện
Hãy gửi lại phiếu bầu qua đường bưu điện ngay khi bạn nhận được. Phiếu bầu gửi qua bưu điện phải có dấu bưu điện đề ngày 3 tháng 11 và phải được nhận không muộn hơn 7 ngày sau Ngày Bầu Cử. Để bảo đảm phiếu bầu của bạn có dấu bưu điện đúng hạn, hãy gửi đi ít nhất năm ngày trước Ngày Bầu Cử (ngày 3 tháng 11 năm 2026). Nếu gửi vào đúng Ngày Bầu Cử, hãy yêu cầu nhân viên bưu điện đóng dấu xác nhận trực tiếp tại bưu cục của Hoa Kỳ.
Ủy quyền cho người khác nộp lại phiếu bầu thay cho bạn. Bất kỳ ai cũng có thể nộp lại phiếu bầu giúp bạn, miễn là họ không được trả thù lao tính theo từng phiếu bầu.
